增稠、流變、成膜與粉體
控制黏度與流動、形成薄膜,以及粉體帶來的吸油、柔焦與觸感。黏度會影響使用感、穩定性與包裝適配。
學習重點
- Carbomer 與丙烯酸系聚合物通常需要中和(例如 Tromethamine、Sodium Hydroxide)才會增稠,也怕高電解質。
- 天然膠與纖維素(Xanthan Gum、Hydroxyethylcellulose)常見於水性凝膠;效果會受 pH、電解質與防腐系統影響。
- 成膜劑(PVP、Acrylates Copolymer)與髮品定型、彩妝持妝有關。
- 粉體(Silica、Talc、Mica、Kaolin、澱粉類)用來調整吸油、膚感與遮蓋,生產時要留意粉塵與分散。
成分列表
本章共 50 個成分,其中 ★★★★★ 有 12 個。星等是「學習優先度/常見度」的實務分級,不是官方的全球使用頻率排名;用法見 成分速查總覽。
| INCI | 中文名稱 | 星等 | 主要功能 |
|---|---|---|---|
| Carbomer | 卡波姆 | ★★★★★ | 增稠/凝膠 |
| Acrylates/C10-30 Alkyl Acrylate Crosspolymer | 丙烯酸/C10-30 烷基丙烯酸交聯聚合物 | ★★★★★ | 增稠/乳化 |
| Ammonium Acryloyldimethyltaurate/VP Copolymer | 丙烯醯二甲基牛磺酸銨/VP 共聚物 | ★★★★☆ | 增稠 |
| Hydroxyethylcellulose | 羥乙基纖維素 | ★★★★★ | 增稠 |
| Hydroxypropyl Methylcellulose | 羥丙基甲基纖維素 | ★★★★☆ | 增稠/成膜 |
| Methylcellulose | 甲基纖維素 | ★★★☆☆ | 增稠 |
| Cellulose Gum | 纖維素膠 | ★★★★☆ | 增稠 |
| Xanthan Gum | 黃原膠 | ★★★★★ | 增稠 |
| Sclerotium Gum | 菌核膠 | ★★★★☆ | 增稠 |
| Gellan Gum | 結冷膠 | ★★★☆☆ | 凝膠 |
| Guar Hydroxypropyltrimonium Chloride | 瓜兒膠羥丙基三甲基氯化銨 | ★★★★☆ | 調理/增稠 |
| Hydroxypropyl Guar | 羥丙基瓜兒膠 | ★★★☆☆ | 增稠 |
| Sodium Polyacrylate | 聚丙烯酸鈉 | ★★★★☆ | 增稠 |
| Polyacrylamide | 聚丙烯醯胺 | ★★★☆☆ | 增稠 |
| PVP | 聚乙烯吡咯烷酮 | ★★★★★ | 成膜 |
| VP/VA Copolymer | VP/VA 共聚物 | ★★★★☆ | 成膜/定型 |
| Acrylates Copolymer | 丙烯酸酯共聚物 | ★★★★★ | 成膜 |
| Acrylates Crosspolymer | 丙烯酸酯交聯聚合物 | ★★★☆☆ | 增稠 |
| Polyquaternium-10 | 聚季銨鹽-10 | ★★★★★ | 調理/成膜 |
| Polyquaternium-7 | 聚季銨鹽-7 | ★★★★★ | 調理 |
| Polyquaternium-11 | 聚季銨鹽-11 | ★★★☆☆ | 成膜/定型 |
| Polyquaternium-37 | 聚季銨鹽-37 | ★★★★☆ | 增稠/調理 |
| Silica | 二氧化矽 | ★★★★★ | 吸附/粉體 |
| Hydrated Silica | 水合二氧化矽 | ★★★★☆ | 磨料/增稠 |
| Talc | 滑石粉 | ★★★★★ | 粉體 |
| Mica | 雲母 | ★★★★★ | 粉體/珠光 |
| Kaolin | 高嶺土 | ★★★★★ | 吸附 |
| Bentonite | 膨潤土 | ★★★★☆ | 增稠/吸附 |
| Magnesium Aluminum Silicate | 矽酸鎂鋁 | ★★★★☆ | 懸浮/增稠 |
| Aluminum Starch Octenylsuccinate | 辛烯基琥珀酸鋁澱粉 | ★★★★☆ | 吸油/膚感 |
| Tapioca Starch | 木薯澱粉 | ★★★☆☆ | 吸油/膚感 |
| Zea Mays Starch | 玉米澱粉 | ★★★★☆ | 吸油 |
| Oryza Sativa Starch | 米澱粉 | ★★★☆☆ | 吸油 |
| Nylon-12 | 尼龍-12 | ★★★★☆ | 粉體/膚感 |
| Polymethyl Methacrylate | 聚甲基丙烯酸甲酯 | ★★★★☆ | 粉體/柔焦 |
| Boron Nitride | 氮化硼 | ★★★☆☆ | 粉體/滑感 |
| Cellulose | 纖維素 | ★★★★☆ | 粉體/增稠 |
| Microcrystalline Cellulose | 微晶纖維素 | ★★★☆☆ | 懸浮/粉體 |
| Pullulan | 普魯蘭多醣 | ★★★☆☆ | 成膜 |
| Alginate | 藻酸鹽 | ★★★☆☆ | 凝膠 |
| Sodium Alginate | 藻酸鈉 | ★★★★☆ | 凝膠 |
| Carrageenan | 鹿角菜膠 | ★★★☆☆ | 凝膠 |
| Agar | 瓊脂 | ★★★☆☆ | 凝膠 |
| Acacia Senegal Gum | 阿拉伯膠 | ★★★☆☆ | 成膜/穩定 |
| Dextrin | 糊精 | ★★★☆☆ | 黏結/成膜 |
| Maltodextrin | 麥芽糊精 | ★★★★☆ | 載體 |
| Cyclodextrin | 環糊精 | ★★★☆☆ | 包合/除味 |
| Hydroxypropyl Cyclodextrin | 羥丙基環糊精 | ★★★☆☆ | 包合 |
| Sodium Carboxymethyl Starch | 羧甲基澱粉鈉 | ★★☆☆☆ | 增稠 |
| Polyurethane-35 | 聚氨酯-35 | ★★☆☆☆ | 成膜 |